Η -εν μέρει Ελληνίδα, Αμερικανίδα και Αγγλίδα- καλλιτέχνις μιλάει στην Μπρίζα με αφορμή την τρέχουσα έκθεση της PreRetrospective
Συνέντευξη στη Γιούλα Παπαδοπούλου
Τη γνωρίσαμε από την προβολή του έργου της Cycle στο Video Art Festival Μηδέν το 2006. Σε ανοιχτό δημόσιο χώρο, όπως ταιριάζει σε μια καλλιτέχνιδα που αυτοπροσδιορίζεται ως New Media Public Artist. Με αφορμή την τρέχουσα έκθεση της PreRetrospective, που παρουσιάζεται ως τις 30 Σεπτεμβρίου στο Booze Cooperativa στην Αθήνα, η -εν μέρει Ελληνίδα, Αμερικανίδα και Αγγλίδα- καλλιτέχνις Eileen Botsford μας μιλάει για την «προ-αναδρομική» της έκθεση, για τη σημασία της «δημόσιας τέχνης» και για τα επόμενα σχέδια της που περιλαμβάνουν τη Μπιενάλε της Φλωρεντίας, αλλά και περισσότερη Ελλάδα!
- Καταρχήν, θα ήθελα να μας μιλήσεις για τον τίτλο της έκθεσης: PreRetrospective, δηλαδή «προ-αναδρομική». Ακούγεται φρέσκος, παιχνιδιάρικος και χιουμοριστικός, αν σκεφτεί κανείς ότι είσαι τόσο νέα, και αλλάζει την ιδέα που έχουμε για μια αναδρομική έκθεση. Πώς επέλεξες αυτόν τον τίτλο;
Αρκετό καιρό τώρα «έπαιζα» με την ιδέα να εκθέσω μια επιλογή από τα έργα που έχω κάνει τα τελευταία χρόνια, με τη μορφή μιας αναδρομικής έκθεσης. Η λέξη «αναδρομική», όμως, ακουγόταν πολύ πρώιμη για αυτή τη στιγμή της ζωής μου. Σκεφτόμουν, θεέ μου, αν κάνω μια αναδρομική έκθεση α) θα ακουγόταν κάπως γελοίο β) τι περιθώριο θα έμενε μετά για το μέλλον; Ικανοποιήθηκα όμως με τη σκέψη ότι το μέλλον για μένα είναι μακρύ -πραγματικά τεράστιο- και «πολύχρωμο», και αποφάσισα να παρουσιάσω τη δουλειά μου με μια λέξη που δεν υπάρχει, έναν αντιφατικό τίτλο, πιο κατάλληλο για τη φάση στην οποία βρίσκομαι, εφευρίσκοντας τον τίτλο ΠροΑναδρομική.
- Τι ακριβώς είναι ένας New Media Public Artist και ποια είναι η σημασία της «δημόσιας τέχνης» για σένα;
Ορίζοντας τον εαυτό μου σαν New Media Public Artist σημαίνει ότι δημιουργώ έργα τέχνης που στοχεύουν να υπάρχουν και να εκτίθενται -ή να παρουσιάζονται- σε δημόσιους χώρους, π.χ. οπουδήποτε εκτυλίσσεται πραγματικά η ζωή, οπουδήποτε αλλού εκτός από έναν εκθεσιακό χώρο. Προσθέτοντας στον επαγγελματικό μου τίτλο το New Media προσδιορίζω ότι δουλεύω με τεχνολογίες νέων μέσων, έτσι πολλά από τα έργα μου βασίζονται στο βίντεο, τις προβολές, τη net.art και τη διάδραση. Η δημόσια τέχνη έχει, κατά τη γνώμη μου, έναν πολύ σημαντικό ρόλο στον κόσμο των εικαστικών τεχνών. Υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στην τέχνη που παράγεται για το δημόσιο χώρο και στην τέχνη που παράγεται για το λευκό, ουδέτερο χώρο μιας γκαλερί. Η καλή δημόσια τέχνη είναι αληθινή, πρέπει να «ζει» σε ένα πραγματικό περιβάλλον και να επικοινωνεί με ένα μεικτό κοινό, όχι μόνο με τους λάτρεις της τέχνης ή τους καλλιτέχνες. Ετσι, η πρόκληση είναι πολύ μεγαλύτερη. Οι καλλιτέχνες πρέπει να σκεφτούν επιπλέον έννοιες όπως η διατήρηση του έργου σε ανοιχτό χώρο, η δυνατότητα υλοποίησης, νομικά θέματα, η απήχηση ή οι επιπτώσεις… Γενικά, θεωρώ ότι είναι μεγαλύτερη πρόκληση να δημιουργείς τέχνη για το δημόσιο χώρο απ’ ό,τι για έναν ουδέτερο χώρο, όπου όλα πάνω-κάτω είναι ασφαλή και γνωρίζεις εκ των προτέρων το μέσο κοινό σου.
- Ποιος είναι ο κεντρικός άξονας της έκθεσης; Εστιάζεις σε μια συγκεκριμένη θεματική;
Στην έκθεση παρουσιάζονται διάφορα έργα, πολλά από τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε δημόσιους χώρους, και κάποιες ιδέες που έχω διαπραγματευτεί φωτογραφικά. Κεντρικός μου άξονας είναι το «ανθρώπινο», όπως το αποκαλώ. Η ανθρώπινη ψυχή και ο φορέας της -το σώμα μας- με γοητεύει. Εξερευνώ επίσης και κάποια άλλα κόνσεπτ μέσα από την έκθεση, όπως μια φωτογραφική δουλειά που έκανα για τη μη-κερδοσκοπική οργάνωση Habitat for Humanity (www.habitat.org), που θεώρησα ότι θα είχε ενδιαφέρον να παρουσιαστεί στο Booze Cooperativa, ένα εκπληκτικό νεοκλασικό κτίσμα που βρίσκεται διαρκώς σε αναμόρφωση.
- Και μετά την ΠροΑναδρομική, τι; Να περιμένουμε ίσως μια ΠροΑναδρομική #2 ή μια ΠροΑναδρομική #3; Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σου;
Τα σχέδια μου τώρα είναι μεγάλα και ποικίλα! Είχα αρκετές προτάσεις για εκθέσεις και συνεργασίες, αλλά προς το παρόν επικεντρώνομαι σε λίγα, αλλά δυνατά, πρότζεκτ. Εχω προεπιλεγεί να παρουσιάσω δουλειά στην επόμενη Μπιενάλε της Φλωρεντίας (www.florencebiennale.org) που θα πραγματοποιηθεί μέσα στο 2009 και αυτό με έχει ενθουσιάσει, έτσι ετοιμάζω πυρετωδώς τα έργα που θα παρουσιάσω εκεί. Παράλληλα ετοιμάζω την επόμενη έκθεση μου στην Αθήνα, που θα παρουσιαστεί σε έναν νέο πολυχώρο που ονομάζεται MMC’s, καθώς και ένα… άκρως απόρρητο πρότζεκτ με τίτλο World 2.5 (www.world2point5.gr) όπου έχω αναλάβει τη Δημιουργική Διεύθυνση, ένα πρότζεκτ που πραγματοποιείται με βάση την Αθήνα και το διαχειρίζεται η πολύ ταλαντούχα συγγραφέας Δάφνη Καψάλη. Αυτή τη στιγμή σχεδιάζω το επόμενο aan! (Athens Art Net www.athensartnet.com) που θα πραγματοποιηθεί τον χειμώνα στην Αθήνα (προφανέστατα!).
- Σχεδιάζεις να εγκατασταθείς μόνιμα στην Αθήνα; Οι περισσότεροι Αθηναίοι δηλώνουν απογοητευμένοι από την Αθήνα και συνηθίζουμε να παραπονιόμαστε ότι ελάχιστα πράγματα συμβαίνουν στην τέχνη στην Ελλάδα. Τι είναι αυτό που σε έλκει εδώ;
Πολύ φοβάμαι ότι η λέξη «μόνιμα» είναι αρκετή για να θέλω να το βάλω στα πόδια! Σκοπεύω να πηγαινοέρχομαι μεταξύ Ελλάδας και Μ. Βρετανίας προς το παρόν, περνώντας μεγαλύτερα διαστήματα στην Ελλάδα απ΄ ό,τι στο παρελθόν. Θεωρώ ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που εκφράζουν μεγάλη δυσαρέσκεια για την Αθήνα είναι στην πραγματικότητα δυσαρεστημένοι από τον εαυτό τους. Αν ζεις στην Αθήνα, είσαι η Αθήνα, και αν θες να αλλάξει κάτι, πρέπει να το αλλάξεις εσύ, κανείς άλλος δεν μπορεί να το αλλάξει για σένα. Εχω ζήσει στο εξωτερικό για πολύ μεγάλο διάστημα και ανακάλυψα ότι αντιμετωπίζεις προκλήσεις και δυσκολίες όπου κι αν βρίσκεσαι. Οι παράμετροι αλλάζουν από πόλη σε πόλη, παράμετροι είναι στην πραγματικότητα τα στοιχεία της ζωής σου που σου λένε τι λείπει από την πόλη ή από τον τόπο σου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να λειτουργούν σαν «καύσιμο» ιδεών για το τι μπορείς να κάνεις για να γεμίσεις τα κενά και δυνητικά για το πώς θα πετύχεις, με βάση τις προφανείς απαιτήσεις της αγοράς. Σε γενικές γραμμές, πιστεύω ότι το να κλαίγεται κανείς είναι χάσιμο χρόνου, και συνήθως αυτοί που παραπονιούνται αποδεικνύεται ότι δεν είναι και πολύ της δράσης, επαναπαύονται στη σκέψη ότι το περιβάλλον τους ευθύνεται για τη δική τους αποτυχία. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Ελλάδα και η έλξη που ασκεί πάνω μου η Ελλάδα έγκειται στο γεγονός ότι νιώθω πως είναι το σπίτι μου, από πολλές απόψεις και πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
========================= Bio-Info
Η Eileen Botsford γεννήθηκε στην Αθήνα και έζησε με την οικογένειά της μεταξύ της Αθήνας, της Σύρου και της Αμερικής. Τα τελευταία 12 χρόνια τα πέρασε στο Λονδίνο, όπου σπούδασε Public Art and Design στο Chelsea College of Art and Design, και έλαβε το μεταπτυχιακό της δίπλωμα, MFA in Theatre Design, από το Slade School of Fine Art. Εχει ασχοληθεί με μεγάλα Public Art projects και το σχεδιασμό σκηνικών με νέα μέσα, ενώ δημιουργεί και πολλά βίντεο και διαδικτυακά έργα τέχνης. Τα έργα που παρουσιάζονται στο The Preretrospective Exhibition υπάρχουν σε τοποθεσίες on-site και on-line – πολλά έχουν συμπεριληφθεί σε ατομικές εκθέσεις και site-specific projects, όπως το Bodymode Show, Pearlfisher Gallery (Λονδίνο, 2007), St. Paul’s Cathedral, Covent Garden (Λονδίνο, 2007), σε ομαδικές εκθέσεις όπως η Biennalle1: Public Screen (Θεσσαλονίκη, 2007) και διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου και video. - Η έκθεση The Preretrospective Exhibition παρουσιάζεται από τις 18 ως τις 30 Σεπτεμβρίου στο Booze Cooperativa, Κολοκοτρώνη 57, Αθήνα - Περισότερα για την Eileen Botsford και τη δουλειά της θα βρείτε στο: www.eileenbotsford.com